Informacyjny Serwis Policyjny

Szkolenie policjantów z zakresu przestępstw z nienawiści

Zamieszczony Data publikacji 11.05.2010

W ostatnich latach zauważalna jest postępująca ewolucja społeczeństwa polskiego w kierunku coraz większej różnorodności. Przybywa obcokrajowców osiedlających się czasowo lub na stałe w naszym kraju, a także grup społecznych wyróżniających się na tle ogółu kolorem skóry, pochodzeniem etnicznym, narodowością, wyznaniem religijnym, niepełnosprawnością, orientacją seksualną czy innymi cechami obserwowalnymi w ich wyglądzie i zachowaniu. Zjawisku temu sprzyja członkostwo Polski w Unii Europejskiej i strefie Schengen oraz związany z tym swobodny przepływ osób w ramach Wspólnoty.

Również Policja musi dostosować swoje działania do tej różnorodności i nowych wyzwań z tym związanych. Od kilku lat systematycznie rośnie liczba incydentów o charakterze przestępczym motywowanych uprzedzeniami i niechęcią do „innych” osób. Ma to bezpośredni związek z postawami rasistowskimi, ksenofobicznymi oraz innym rodzajem nietolerancji, których przykładów nie brak na co dzień w życiu społecznym. Ze względu na charakter tych zdarzeń oraz ich poważne, negatywne konsekwencjami dla bezpieczeństwa i porządku w całym kraju a także postrzegania naszego kraju jako spełniającego standardy demokratycznego państwa prawa konieczne jest przeciwdziałanie takim zdarzeniom a w przypadku ich zaistnienia skuteczne ściganie ich sprawców i każdorazowe wnikliwe badanie motywów ich działania.
Tzw. „przestępstwa z nienawiści” to czyny przestępcze wymierzone w ludzi i ich mienie, w wyniku których ofiara, lokal, lub inny cel przestępstwa są dobierane ze względu na ich faktyczne bądź domniemane powiązanie, związek, przynależność, członkostwo lub udzielanie wsparcia grupie wyróżnionej na podstawie charakterystycznych cech wspólnych dla jej członków, takich jak faktyczna lub domniemana rasa, narodowość lub pochodzenie etniczne, język, kolor skóry, religia, płeć, wiek, niepełnosprawność fizyczna lub psychiczna, orientacja seksualna lub inne podobne cechy.
Ze względu na dużą społeczną szkodliwość tych czynów (nienawiść do danych grup może prowadzić do podziałów społecznych i zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego a nawet bezpieczeństwa państwa), problematyka przestępstw z nienawiści pozostaje w zainteresowaniu i jest monitorowana przez szereg instytucji europejskich takich jak Agencja Praw Podstawowych UE czy Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE (ODIHR).
 
Ta ostatnia instytucja, we współpracy z policyjnymi ekspertami z sześciu krajów należących do OBWE, stworzyła program szkoleniowy dla funkcjonariuszy porządku prawnego, którego tematem jest zwalczanie przestępstw z nienawiści. W 2006 roku Polska zobowiązała się do wdrożenia tego programu, a koordynacją całości przedsięwzięcia zajmuje się MSWiA.
 
Program ten, początkowo stworzony, opracowany i prowadzony przez funkcjonariuszy policji dla funkcjonariuszy policji, został rozwinięty i obecnie obejmuje też szkolenia dla prokuratorów i sędziów.
Polska Policja co roku przygotowuje wkład do raportu dla Agencji Praw Podstawowych UE na temat stanu zagrożenia przestępczością związaną z uprzedzeniami w Polsce (raport Raxen). Wkład ten stanowi przede wszystkim statystyka tego typu przestępstw wraz z krótkim opisem poszczególnych czynów oraz przedsięwzięcia jakie podejmuje Policja w celu przeciwdziałania i wykrywania takich przestępstw.
Ponadto w zaleceniach międzynarodowych instytucji praw człowieka (Komitet Przeciwko Torturom (CAT), Komisarz Praw Człowieka Rady Europy) skierowanych do Rządu RP, znalazły się również zalecenia dotyczące problematyki przestępstw z nienawiści i dyskryminacji.
 
Mając to na uwadze Komendant Główny Policji podjął decyzję o wprowadzeniu do realizacji w Policji programu szkoleniowego w zakresie przeciwdziałania i zwalczania przestępstw z nienawiści.
Realizacja tego programu przewidziana jest dwuetapowo. Pierwszy etap obejmuje szkolenie centralne dla trenerów, którzy następnie, w drugim etapie, przeprowadzą szkolenia dla policjantów w jednostkach terenowych w ramach lokalnego doskonalenia zawodowego.
Szkolenie centralne prowadzone jest w formie 5-dniowego kursu specjalistycznego realizowanego w CSP w Legionowie.
Drugi etap szkolenia, przewiduje cykl jednodniowych szkoleń realizowanych w jednostkach terenowych Policji dla policjantów, którzy ze względna na charakter wykonywanych zadań mają bezpośredni wpływ na postępowanie Policji w reakcji na czyny przestępcze, w których zachodzi uzasadnione prawdopodobieństwo, że zostały popełnione z pobudek nienawiści do danej grupy społecznej. Chodzi szczególnie o policjantów służby kryminalnej, w zakresie prawidłowego rozpoznawania (kwalifikowania) tego typu przestępstw oraz prowadzenia procesu wykrywczego i gromadzenia dowodów w ramach prowadzonych postępowań przygotowawczych w celu skutecznego ścigania ich sprawców, jak również policjantów służby prewencji (dyżurni, dzielnicowi, policjanci służb patrolowych), którzy w dużej mierze pierwsi stykają się z informacją o takich zdarzeniach lub też nierzadko są ich świadkami, np. w trakcie dyżuru interwencyjnego, służby patrolowej (obchodowej) czy zabezpieczania imprez masowych (szczególnie sportowych).
 
Tagi:
powrót
drukuj